ቅብጣዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን

ሱራ ክሳብ ግብጺ ናይ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ይበጽሕ፣ ወንጌላዊ ማርቆስ ወንጌል ናብ እስክንድርያ ዘምጸኣሉ ግዜ። ካብዚ ምስራት ዘይተቋረጸ መስመር ተፈጢሩ፣ ሎሚ ፓፓ ታውድሮስ ካልኣይ ከም 118ይ ተተካኢ ቅዱስ ማርቆስ ኣብ ርእሲ ቤተ ክርስቲያን ይርከቡ።

«ቅብጣዊ» ዝብል ቃል ካብቲ ንግብጺ ዘመልክት ግሪኽኛ ቃል ዝመጸ እዩ። ስለዚ ቅብጣውያን ብቐሊሉ ግብጻውያን ክርስቲያን እዮም።

ክርስትያናዊ ምንኩስና ኣብ ምድረበዳ ግብጺ ብቅዱስ እንጦንስ ኣብ ሳልሳይ ክፍለ ዘመን ጀሚሩ። ካብኡ ንምሉእ ክርስትና፣ ኣብ ምብራቕ ከምኡ’ውን ኣብ ምዕራብ፣ ጽልዋ ገይሩ።

እዚ ዓሚቕን ህዱእን መንፈሳውነት ምድረበዳ ቅብጣዊት ቤተ ክርስቲያን ክሳብ ሎሚ ሒዛቶ ኣላ፣ ኣብ ማእከል ስዊዘርላንድ ኣብ ዘላ ማሕበር ምእመናን’ውን ከይተረፈ።

ቅብጣዊት ቤተ ክርስቲያን ብናይ ገዛእ ርእሳ ዓውደ ኣዋርሕ እያ ትቖጽር፤ እዚ ካብቲ ናይ ጥንታዊት ግብጺ ዝመጸ እዩ፣ ዓሰርተው ሰለስተ ኣዋርሕ፣ ዓሰርተው ክልተ ካብኣቶም ነናይ ሰላሳ መዓልቲ፣ ከምኡ’ውን ሓሙሽተ ወይ ሽዱሽተ መዓልቲ ዘለዎ ሓጺር ዓሰርተው ሳልሳይ ወርሒ።

ዓመታት ካብ 284 ጀሚሮም ይቑጸሩ፣ ማለት ካብቲ ዲዮቅልጥያኖስ ዝነገሰሉ ዓመት፤ ኣብ ዘመነ ንግስነቱ ብዙሓት ቅብጣውያን ሰማእታት ሞይቶም። ስለዚ እዚ ኣቆጻጽራ Anno Martyrum፣ ማለት ዓመተ ሰማእታት፣ ይበሃል። በዚ ምኽንያት ልደት ኣብ 7 ጥሪ ይውዕል፣ ፋሲካ ድማ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ምዕራብ ብዝተፈልየ ዕለት።

ዓሚቕ ክብሪ ንወላዲት ኣምላኽ ማርያም ንቅብጣዊ መንፈሳውነት ይለልዮ፣ ከምኡ’ውን ዝኽሪ ቅዱሳንን ሰማእታትን።

ሓደ ካብቶም ማእከላውያን ክፋላት ቅብጣዊ መንነት ስደት ቅድስቲ ስድራቤት ናብ ግብጺ እዩ፣ ክርስቶስ ባዕሉ ቆልዓ ከሎ ኣብዛ ሃገር ጋሻ ነይሩ።

ኣብ መላእ ስዊዘርላንድ ተዘርጊሐን ኣማኢት ቅብጣውያን ስድራቤታት ነቲ ሓደ እምነት የብዕላ። ብመዳይ ቤተ ክርስቲያን እታ ሃገር ኣብ ክልተ ትኽፈል፦ ማሕበራት ጀርመንኛ ዝዛረብ ክፋል ስዊዘርላንድ (Biel፣ Belp፣ Olten፣ Basel፣ Grafstal ከምኡ’ውን Dietlikon) ኣብ ትሕቲ ሃገረ ስብከት ኦስትርያን ጀርመንኛ ዝዛረብ ስዊዘርላንድን እየን፣ መንበሩ ኣብ ቪየና። ናይ ገዛእ ርእሰን ቤተ ክርስቲያን ኣብ Grafstal ከምኡ’ውን Dietlikon ኣለወን፣ እተን ካልኦት ግን ኣብ ካልኦት ኣብያተ ክርስቲያናት ጋሻ እየን። ማሕበራት ፈረንሳይኛ ዝዛረብ ክፋል ስዊዘርላንድ (Meyrin ከምኡ’ውን Chambésy ኣብ ጥቓ ጀነቫ፣ Lausanne፣ Yverdon-les-Bains ከምኡ’ውን Delémont) ኣብ ትሕቲ ሃገረ ስብከት ፈረንሳይኛ ዝዛረብ ስዊዘርላንድን ደቡብ ፈረንሳን፣ ብጳጳስ ኣቡነ ሉቃስ ዝምራሕ (መንበሩ ኣብ ጀነቫ)፣ እየን። እታ ኣብ ቲቺኖ ዘላ ማሕበር ብቅብጣዊ ሃገረ ስብከት ሚላኖ ትእለ።

ማሕበርና ኣብ ቢል ናይ ሃገረ ስብከት ኦስትርያን ጀርመንኛ ዝዛረብ ክፋል ስዊዘርላንድን እያ፤ መንበር እታ ሃገረ ስብከት ኣብ ቪየና እዩ፣ ኣብ ትሕቲ ጳጳስ ኣቡነ ገብርኤል። ካብ 30 ዓመት ንላዕሊ ኣብዚ፣ ኣብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ቅድስቲ ማርያም (St. Maria) ጋሻ ኮይንና፣ ነብዕል ኣለና።